● TEZKOR
Suv tarmoqlarida raqamli nazorat: nosozliklarni oldindan aniqlash imkoniyati
Texnologiya

Suv tarmoqlarında cifrlı qadaǵalaw: nosazlıqlardı aldın ala anıqlaw imkaniyatı

Suw támiynatı sistemasında nátiygelilik tek jańa quwırlar jatqızıw yamasa imaratlar qurıw menen belgilenmeydi. Bar bolǵan infrastrukturanı aqılǵa muwapıq basqarıw, tarmaqlardaǵı nosazlıqlardı óz waqtında anıqlaw, suw joǵaltıwlarınıń aldın alıw da bul tarawda áhmiyetli áhmiyetke iye. Búgin dúnyada suw xojalıǵın cifrlı texnologiyalar tiykarında basqarıwǵa itibor kúsh-qurıwı da beker emes. Bul tarawda xalıqaralıq tájiriybeni úwreniw hám aldıńǵı sheshimlerdi jergilikli ámeliyatqa tatislaw maqsetinde Ózsuwta'minot akciyaderlik jámiyetiniń qániygeleri Hindstannıń Bangalore qalasında ótkerilgen oqıw-ámeliy seminarında qatnastı. Amerikalıq Nobel Systems kompaniyası menen birgelikte shólkemlestirilgen ilajda suw támiynatı sistemasın cifrlı basqarıw, suw joǵaltıwların kemeytiw, quwır tarmaqlarındaǵı nosazlıqlardı erte anıqlaw hám avariya xızmetleri iskerligin jetilistiriwge qaratılǵan zamanagóy texnologiyalar úwrenildi. Seminar sheńberinde Hindstan tájiriybesi, jasalma intellekt imkaniyatları hám olardan suw támiynatı tarawında paydalanıw másselelerine de ayrıqsha itibor qaratıldı. Atap aytqanda, cifrlı basqarıw quralıları arqalı suw tarmaqları jaǵdayın úzluksiz baqıp barıw, júzege keliwi múmkin bolǵan mashqalalardı aldın ala anıqlaw hám olarǵa jedel munasabat bildiriw imkaniyatları múzakire qılındı. Itiborlısı, bul baǵdardaǵı sheriklik teoriyalıq bilimler menen sheklenip qalmayaptı. Atap aytqanda, Jizzaq suw támiynatı akciyaderlik jámiyeti Nobel Systems penen birgelikde GIS hám Work Order sistemaları, sonday-aq GeoViewer baǵdarlaması arqalı suw tarmaqlarınıń jaǵdayın baqlaw, suw sızıp shıǵıw jaǵdayların anıqlaw hám avariya-dispetcherlik xızmetleri iskerligin cifrlaw ústinde jumıs alıp barmaqta. Mazkur sherikliktiń ámeliy basqıshı sıpatında bir ay aldın kompaniya wákilleri Jizzaq wálayatına sapar buyırǵan edi. Sapar dáwirinde Jizzaq qalasındaǵı oraylıq ishimlik suwı quwırlarına suw basımın ólshew hám ıqtimal bolǵan avariya jaǵdayların erte anıqlawǵa mólsherlengen arnaxuslı úskeneler sınaw tárizinde ornatıldı. Házirgi waqıtta usı qurılmalar menen baylanıslı sınaw jumısları dawam etpekte.

Texnologiya

AQSh kosmosda ulkan esaplanıw tarmaqların jaratıwdı niyet etpekte

Amerikalıq Cowboy Space kompaniyası joqarı basqıshı orbitaga shıqqannan keyin jasandı intellekt ushın data-oray wazıypasın atqaratuǵın Big Iron raketası joybarın kórsetti. Kompaniya usı usıl menen Jerge jaqın tómen orbitaga 20 mıń esaplanıw orayın jaylastırıwdı niyet etpekte. Kaliforniyadagı Cowboy Space kompaniyasında Robinhood platformasınıń tiykarın salıwshı Bayju Bxatt tiykar salgan. Kompaniya kosmikalıq data-oraylardı da, olardı orbitaga alıp shıgatuǵın raketalardı da ǵárezsiz islep shıgwdı rejelestirip atır. Bxatt Big Sky Rising ilajında jańa raketa Big Iron dep atalıwın malim etti. Orbitada isleytuǵın data-oray da usı atdı aladı, sebebi kompaniya raketanı hám jasandı juldızdı bir pútin sistema sıpatında joybarlastırgan. Tiykarǵı gogaga kora, raketanıń joqarı basqıshı orbitaga shıqqannan keyin esaplanıw úskuneleri ornatılgan jasandı juldız sıpatında islewdi dawam etedi. Kompaniya bul usıl konstruksiyadagı artıqmash bólimler hám massanı azaytargka járdem beretuǵınını atap ómekte. Joybarga kora, zanglamaytuǵın polattan tayarlanatuǵın raketanıń biyikligi 86 metr, diametri 4,7 metr boladı. Ol Cowboy Space islep shıgıp atratıǵın Clydesdale dvigatelleri menen támiyinlenedi. Birinshi basqıshqa togyz, ekinshi basqıshqa bir dvigatel ornatılıwı rejelestirilgen. Dvigateller sanı boyınsha usıday sxema SpaceX kompaniyasınıń Falcon 9 raketasında da qollanıladı. Big Ironnıń birinshi basqıshı qayta paydalanıwga móljellengen. Tanıtılıwda kórsetilgen kompyuter animatsiyasında onıń Jerge qaytıp, teńizdegi platformaga qoniwı sáwlelengen. Raketanıń joqarı basqıshı bolsa orbitada qalip, Big Iron jasandı juldızına aylanadı. Apparatlardıń massası shamamen 15 tonna bolıp, quyash panelleri jayılganag keyin onıń uzınlıgı 132 metrge jetedi.

Texnologiya

Turkiya samolyotlar hám teńiz dronları ushın úlken aviatasıwshı qurıp atır

Turkiyada qurılıp atqan 60 mıń tonnalı MUGEM aviatasıwshısı samolyotlar menen birge ushıwshısız ushıw apparatları, ekipajsız katerler hám suw astı dronların da alıp júriwge joybarlastırılǵan. Eldiń Áskeriy-teńiz kúshleri qommandonı Erjument Tatliöğlining atap ótiwinshe, ol úsh túrdegi ushıwshısız hám ekipajsız sistemalardı birlestirgen dúnyadaǵı tuńǵısh aviatasıwshı boladı. MUGEM qurılısı 2025-jıl yanvardan Istanbul áskeriy-teńiz kemasazlik zavodında alıp barılmaqta. Onı suwǵa túshiriw dáslepki rejge tiykarınsha, 2027-jıl sentabrge móljerlengen. Flotqa tapsırıw yamasa saqqa kirgiziw de 2032-jılda kútilmekte. MUGEM qısqartpası túrksha Milli Uçak Gemisi - milliy aviatasıwshı atınan kelip shıqqan. Kema ǵárezsiz joybar tiykarında jaratılmaqta hám bar bolǵan TCG Anadolu universal desant kemesiniń ózgertirilgen variantı esaplanbaydı. Joybarǵa tiykarınsha, aviatasıwshınıń uzınlıǵı 285 metr, eni 72 metr, suwǵa batıw chuqırlıǵı 10,1 metr boladı. Tolıq suw sıyımı shama menen 60 mıń tonnani quraydı - bul TCG Anadolu kórsetkishinen shama menen 2,2 ese úlkeń. Kemeniń maksimal tezligi saatına 48 kilometrden asıwı, júziw aralıǵı bolsa 18 500 kilometrge jetiw kózde tutılǵan. Bortta tiykarǵı ekipaj, ushıwshılar, texnikalıq qánigeler hám xızmet kórsetiwshi xızmetkerlerdi qosıp esaplaǵanda, 2500 kisiye shekem jaylasıwı múmkin. Aviatasıwshı 50 den artıq túrli ushıw apparatın alıp júriwi múmkin. Onıń aviaguruhi tiykarın Turkiyanıń Hürjet oqıw-sawash samolyoti qurawı itimallı qılınbaqta. Házir usı samolyotlardıń palubalıq versiyası islep shıqılmaqta. Sonday-aq, Kızılelma reaktiv hújimshil droni, Anka-3 ushıwshısız apparatı hám Bayraktar TB3 dronınan paydalanıw joybarlastırılǵan. Turkiya Kaan qırıwshısınıń aviatasıwshıdan uship, onıń palubasina qona alatuǵın variantin da islep shıqıwı múmkinligi haqqında xabarlar tarqalǵan, biraq bul maǵlıwmatlar tastıyıqlanmaǵan. Kemeniń energetikalıq qurılmasi hár biri shama menen 23 megavatt quwatqa ie tórt GE LM2500 gaz turbinasınan ibarat bolıwı kózde tutılǵan. Tómen tezlikte energiya sarfın nátiyjeli basqarıw ushın elektr júritme elementleri de názerde tutılmaqta.

🔥 Trendtegi jańalıqlar

Sońǵı jańalıqlar

searchTV.uz
Suv tarmoqlarida raqamli nazorat: nosozliklarni oldindan aniqlash imkoniyati
Texnologiya 👁 20 📅 04.11.2026

Suv tarmoqlarında cifrlı qadaǵalaw: nosazlıqlardı aldın ala anıqlaw imkaniyatı

Suw támiynatı sistemasında nátiygelilik tek jańa quwırlar jatqızıw yamasa imaratlar qurıw menen belgilenmeydi. Bar bolǵan infrastrukturanı aqılǵa muwapıq basqarıw, tarmaqlardaǵı nosazlıqlardı óz waqtında anıqlaw, suw joǵaltıwlarınıń aldın alıw da bul tarawda áhmiyetli áhmiyetke iye. Búgin dúnyada suw xojalıǵın cifrlı texnologiyalar tiykarında basqarıwǵa itibor kúsh-qurıwı da beker emes. Bul tarawda xalıqaralıq tájiriybeni úwreniw hám aldıńǵı sheshimlerdi jergilikli ámeliyatqa tatislaw maqsetinde Ózsuwta'minot akciyaderlik jámiyetiniń qániygeleri Hindstannıń Bangalore qalasında ótkerilgen oqıw-ámeliy seminarında qatnastı. Amerikalıq Nobel Systems kompaniyası menen birgelikte shólkemlestirilgen ilajda suw támiynatı sistemasın cifrlı basqarıw, suw joǵaltıwların kemeytiw, quwır tarmaqlarındaǵı nosazlıqlardı erte anıqlaw hám avariya xızmetleri iskerligin jetilistiriwge qaratılǵan zamanagóy texnologiyalar úwrenildi. Seminar sheńberinde Hindstan tájiriybesi, jasalma intellekt imkaniyatları hám olardan suw támiynatı tarawında paydalanıw másselelerine de ayrıqsha itibor qaratıldı. Atap aytqanda, cifrlı basqarıw quralıları arqalı suw tarmaqları jaǵdayın úzluksiz baqıp barıw, júzege keliwi múmkin bolǵan mashqalalardı aldın ala anıqlaw hám olarǵa jedel munasabat bildiriw imkaniyatları múzakire qılındı. Itiborlısı, bul baǵdardaǵı sheriklik teoriyalıq bilimler menen sheklenip qalmayaptı. Atap aytqanda, Jizzaq suw támiynatı akciyaderlik jámiyeti Nobel Systems penen birgelikde GIS hám Work Order sistemaları, sonday-aq GeoViewer baǵdarlaması arqalı suw tarmaqlarınıń jaǵdayın baqlaw, suw sızıp shıǵıw jaǵdayların anıqlaw hám avariya-dispetcherlik xızmetleri iskerligin cifrlaw ústinde jumıs alıp barmaqta. Mazkur sherikliktiń ámeliy basqıshı sıpatında bir ay aldın kompaniya wákilleri Jizzaq wálayatına sapar buyırǵan edi. Sapar dáwirinde Jizzaq qalasındaǵı oraylıq ishimlik suwı quwırlarına suw basımın ólshew hám ıqtimal bolǵan avariya jaǵdayların erte anıqlawǵa mólsherlengen arnaxuslı úskeneler sınaw tárizinde ornatıldı. Házirgi waqıtta usı qurılmalar menen baylanıslı sınaw jumısları dawam etpekte.

Tolıǵıraq →
AQSh kosmosda ulkan hisoblash tarmogini yaratmoqchi
Texnologiya 👁 21 📅 01.11.2026

AQSh kosmosda ulkan esaplanıw tarmaqların jaratıwdı niyet etpekte

Amerikalıq Cowboy Space kompaniyası joqarı basqıshı orbitaga shıqqannan keyin jasandı intellekt ushın data-oray wazıypasın atqaratuǵın Big Iron raketası joybarın kórsetti. Kompaniya usı usıl menen Jerge jaqın tómen orbitaga 20 mıń esaplanıw orayın jaylastırıwdı niyet etpekte. Kaliforniyadagı Cowboy Space kompaniyasında Robinhood platformasınıń tiykarın salıwshı Bayju Bxatt tiykar salgan. Kompaniya kosmikalıq data-oraylardı da, olardı orbitaga alıp shıgatuǵın raketalardı da ǵárezsiz islep shıgwdı rejelestirip atır. Bxatt Big Sky Rising ilajında jańa raketa Big Iron dep atalıwın malim etti. Orbitada isleytuǵın data-oray da usı atdı aladı, sebebi kompaniya raketanı hám jasandı juldızdı bir pútin sistema sıpatında joybarlastırgan. Tiykarǵı gogaga kora, raketanıń joqarı basqıshı orbitaga shıqqannan keyin esaplanıw úskuneleri ornatılgan jasandı juldız sıpatında islewdi dawam etedi. Kompaniya bul usıl konstruksiyadagı artıqmash bólimler hám massanı azaytargka járdem beretuǵınını atap ómekte. Joybarga kora, zanglamaytuǵın polattan tayarlanatuǵın raketanıń biyikligi 86 metr, diametri 4,7 metr boladı. Ol Cowboy Space islep shıgıp atratıǵın Clydesdale dvigatelleri menen támiyinlenedi. Birinshi basqıshqa togyz, ekinshi basqıshqa bir dvigatel ornatılıwı rejelestirilgen. Dvigateller sanı boyınsha usıday sxema SpaceX kompaniyasınıń Falcon 9 raketasında da qollanıladı. Big Ironnıń birinshi basqıshı qayta paydalanıwga móljellengen. Tanıtılıwda kórsetilgen kompyuter animatsiyasında onıń Jerge qaytıp, teńizdegi platformaga qoniwı sáwlelengen. Raketanıń joqarı basqıshı bolsa orbitada qalip, Big Iron jasandı juldızına aylanadı. Apparatlardıń massası shamamen 15 tonna bolıp, quyash panelleri jayılganag keyin onıń uzınlıgı 132 metrge jetedi.

Tolıǵıraq →
Turkiya samolyotlar va dengiz dronlari uchun ulkan aviatashuvchi qurmoqda
Texnologiya 👁 31 📅 27.10.2026

Turkiya samolyotlar hám teńiz dronları ushın úlken aviatasıwshı qurıp atır

Turkiyada qurılıp atqan 60 mıń tonnalı MUGEM aviatasıwshısı samolyotlar menen birge ushıwshısız ushıw apparatları, ekipajsız katerler hám suw astı dronların da alıp júriwge joybarlastırılǵan. Eldiń Áskeriy-teńiz kúshleri qommandonı Erjument Tatliöğlining atap ótiwinshe, ol úsh túrdegi ushıwshısız hám ekipajsız sistemalardı birlestirgen dúnyadaǵı tuńǵısh aviatasıwshı boladı. MUGEM qurılısı 2025-jıl yanvardan Istanbul áskeriy-teńiz kemasazlik zavodında alıp barılmaqta. Onı suwǵa túshiriw dáslepki rejge tiykarınsha, 2027-jıl sentabrge móljerlengen. Flotqa tapsırıw yamasa saqqa kirgiziw de 2032-jılda kútilmekte. MUGEM qısqartpası túrksha Milli Uçak Gemisi - milliy aviatasıwshı atınan kelip shıqqan. Kema ǵárezsiz joybar tiykarında jaratılmaqta hám bar bolǵan TCG Anadolu universal desant kemesiniń ózgertirilgen variantı esaplanbaydı. Joybarǵa tiykarınsha, aviatasıwshınıń uzınlıǵı 285 metr, eni 72 metr, suwǵa batıw chuqırlıǵı 10,1 metr boladı. Tolıq suw sıyımı shama menen 60 mıń tonnani quraydı - bul TCG Anadolu kórsetkishinen shama menen 2,2 ese úlkeń. Kemeniń maksimal tezligi saatına 48 kilometrden asıwı, júziw aralıǵı bolsa 18 500 kilometrge jetiw kózde tutılǵan. Bortta tiykarǵı ekipaj, ushıwshılar, texnikalıq qánigeler hám xızmet kórsetiwshi xızmetkerlerdi qosıp esaplaǵanda, 2500 kisiye shekem jaylasıwı múmkin. Aviatasıwshı 50 den artıq túrli ushıw apparatın alıp júriwi múmkin. Onıń aviaguruhi tiykarın Turkiyanıń Hürjet oqıw-sawash samolyoti qurawı itimallı qılınbaqta. Házir usı samolyotlardıń palubalıq versiyası islep shıqılmaqta. Sonday-aq, Kızılelma reaktiv hújimshil droni, Anka-3 ushıwshısız apparatı hám Bayraktar TB3 dronınan paydalanıw joybarlastırılǵan. Turkiya Kaan qırıwshısınıń aviatasıwshıdan uship, onıń palubasina qona alatuǵın variantin da islep shıqıwı múmkinligi haqqında xabarlar tarqalǵan, biraq bul maǵlıwmatlar tastıyıqlanmaǵan. Kemeniń energetikalıq qurılmasi hár biri shama menen 23 megavatt quwatqa ie tórt GE LM2500 gaz turbinasınan ibarat bolıwı kózde tutılǵan. Tómen tezlikte energiya sarfın nátiyjeli basqarıw ushın elektr júritme elementleri de názerde tutılmaqta.

Tolıǵıraq →
Xitoy suvosti dronlari uchun ikkita suvofiy baza quryaptimi?
Texnologiya 👁 30 📅 20.10.2026

Qytay suw astı dronları ushın eki júziwshi baza qurıp atır ma?

Qytaydıń Guanchjou qalasında iri suw astı dronların tasıw hám olarǵa xızmat kórsetiwge mólsherlengeni shamalanıp atratǵan jańa kema súwretke túsirildi. Ol aldın Shanhayda gúzetilgen kemanıń ózine uqsaydı. Jańa súwretler elde sol wazıypadaǵı keminde eki kema qurılıp atratǵan bolıwı múmkinligin kórsetpekte. The War Zone basılımınıń jazıwınsha, shamamen bir ay aldın Shanhaydaǵı Chansindao atawı verfide ǵayrı ádettegi kema qurılısı juwmaqlanıwǵa jaqınlasqanı haqqında xabarlar payda bolǵan. Onıń konstrukciyası suw astı ushıwshısız apparatların jaylastırıw, suwǵa túshiriw hám olarǵa xızmat kórsetiw ushın moslastırılǵan bolıwı múmkin. Guanchjouta alınǵan jańa súwrette ulıwma kórinisi shanxaylıq kemaǵa júdá uqsas, biraq kishirek kema sáwlelengen. Dáslepki bahalaǵıshlarǵa kóre, ol aldınǵısınan shamamen úshten birge kishi. Korpus formasında da ayırım parıqlar bar. Jańa kemada altı kóteriw minorası kórinedi. Shanhaydaǵı irirek kemada bolsa altı úlken hám altı kishi konstrukciya bar. Ekip joybarda da aldınǵı ústqurma artında parvoz palubası hám angar jaylasqan, tútin quwırlarınıń ornı da uqsas. Házirshe bul kemalar, ásirese, tájiriybe platformaları retinde bahalanıp atır. Olardıń anıq wazıypaları hám múmkinshilikleri haqqında ashıq maǵlıwmatlar sheklengen. Bunday kemalar iri suw astı dronların Qytay jaǵalaruqtan uzaq aymaqlarǵa alıp barıw, suwǵa túshiriw, qaytarıp alıw hám texnikalıq xızmat kórsetiw múmkinshiligin beredi. Bul uzaq waqıt ǵárezsiz patrullik qıla alatuǵın apparatlardan paydalanıwdı ańsatlastıradı. Úlken aralıqqa háreketlene alatuǵın suw astı dronları teńiz túbin kartalaw, minalardı qıdırıw, suw astı kemeleri hám suw ústindegi nıshonlardı anıqlaw sıyaqlı wazıypalardı atqarısı múmkin. istiqbolında bunday apparatlardan qanatlı raketalar yamasa basqa dronlardı ushırıw ushın paydalanıw itimallığı da dodalanıp atır. Biraq bul múmkinshilikler aynan súwrettegi kemalar yamasa olar tasıytuǵın apparatlarda bar ekenligi tastıyıqlanǵan emes. Materialda bunday flottıń keńeyiwi Qytaydıń Tinch okeanındaǵı uzaq aymaqlarda operaciyalar ótkeriw múmkinshiliklerin asırıwı múmkinligi atap ótken. AQSh obyektlerine itimallı qáwip haqqındaǵı oy-pikirler bolsa házirshe usı texnologiyalardıń keleshekte qollanılıwına tiyisli bahalardir.

Tolıǵıraq →
Tesla’dan uchar mashina taqdimoti: Roadster sport qanday model?
Texnologiya 👁 33 📅 16.10.2026

Tesla'dan ushqish mashina taqdimoti: Roadster sport qanday model?

Amerikali Tesla kompaniyası derlik toqqız jıllıq keshigiwden so'ng ekinshi áwlad Roadster elektr sport avtomobilin rásmiy túrde tanıstırdı. Bul ilaj 15-oktabr kúni Texas shtatındaǵı SpaceX raketa sınaw maydanında bolıp ótti. Ilaj ádettegi avtomobil kórsetiwinen góre kaskadyorlıq shousın esletip jiberdi. Aq reńli eki orınlı avtomobil úlken iyri rampalawshıǵa shıǵıp, kuzov astındaǵı sorıwshı ventilyatorlar járdeminde oǵan jabısqan halda pútkilley keri jaǵdayǵa keldi. So'ng ornatılǵan suwıq gazli trasterler járdeminde rampadan uzılıp, hawada aylandı háreketlenip jerge qondı. Keyingi kórsetiwde bolsa ol bir qatar Tesla avtomobilleri háreketlenip, Semi júk mashinası ústinen sekirip ótti. Qáwipsizlik maqsetinde kórsetiwler waqtında mashina haydowsız, avtonom rejimde háreketlendi. Tesla háreketlenip SpaceX basshısı Ilon Mask taqdimat waqtında kelescekte ushqısh mashinalar da bar ekenin atıp ótti. Kompaniya maǵlıwmatına qaraǵanda, Roadster úsh túrli kóriniste shıǵarıladı. Eki orınlı tiykarǵı Performance versiyası faol aerodinamika háreketlenip sorıwshı sistemaǵa iye. Ol saatına 97 kilometr tezlikke 1,6 sekundtan kem waqıtta shıǵadı. Arqa trasterler qosılǵan Thrust versiyasında bul kórsetkish 0,9 sekudqa shekem qısqaradı. Sonday-aq, bir orınlı Rocket qosımsha trasterler járdeminde jerden kóterile aladı. Barlıq versiyalar ushın 480 kilometrden artıq júriw aralıǵı háreketlenip saatına 370 kilometrden joqarı tezlik wáde qılınbaqta. Ilajda bolsa avtomobil 0,81 sekundta saatına 97 kilometrge shıqqanı kórsetildi.

Tolıǵıraq →
Uchuvchi o'rniga suniy intellekt: Hindiston uchuvchisiz jangovar aviatsiya poygasiga qo'shildi
Texnologiya 👁 31 📅 16.10.2026

Ushuvchi ornina suniy intellekt: Hindstan ushuvchisiz gavar aviatsiya poygasına qosıldı

Hindstannıń Flying Wedge Defence & Aerospace kompaniyası suniy intellekt basqarıwına móljallanǵan FWD Supreme gavar samolyotınıń tolıq ólchamli jerdeg prototipin namoyish etti. Ishlab shıqarıwshı bul islep shıǵarıwdı mámlekettegi usı túrdegi birinshi ónim retinde usınıp atır. Qániygelerdiń pikirinshe, bul qádem Hindstannıń áskeriy texnologiyalar tarawındaǵı áhmiyetin jańa basqıshqa alıp shıwı múmkin. The Times of India baspasınıń xabar beriwinshe, jańa apparat ǵárezsiz túrde ushıw, baǵdardan ótiw hám quramalı taktikalıq manyovrlardı orınlaw múmkinshiligine ie. Kompaniya usı ushuvchisiz ushıw apparatınan kelesip razvedka qılıw, baqlaw alıp barıw, nıshonlarǵa soqqı beriw hámde basqa áskeriy samolyotlar menen birgeliktegi operatsiyalarda paydalanıwdı rejelestirip atır. Texnikalıq xarakteristikalarına kóre, FWD Supreme Heavy shama menen bir tonna salmaqlı ushıw apparatları kategoriyasına kiritilgen. Ishlab shıqarıwshı járiyal aǵan kórsetkishlerge tiykarlanıp, onıń kreyserlik tezligi saatına 500-600 kilometrdi quraydı. Sonday-aq, apparattıń turaqlı ushıw dawamlılıǵı eki saatqa teń bolıp, onıń paydalı júk kóteriw quwatı shama menen 350 kilogrammnı qurawı kútilmekte. Kompaniya usınıp atqan maǵlıwmatlarǵa kóre, samolyotstıń ushıw aralıǵı 1500 kilometrden asıwı móljallanǵan. Biraq atap ótiw kerek, bul sanlar házirshe tek islep shıqarıwshınıń rásmiy bayanatlarına tiykarlanǵan bolıp, ǵárezsiz derekler tárepinen tastıyıqlanbaǵan. Atqarılan taqdimatta tek jerdeg prototip kórsetildi hám házirshe ámeldeg ushıw sınaqları nátiyjeleri járiyalanbadı. Sonday-aq FWDA wákilleriniń xabar beriwinshe, bul platforma tolıq Hindstannıń ózinde islep shıǵılǵan hám mámleket aymaǵında tayarlanadı. Joybar avtorlarınıń tiykarǵı maqseti óz texnologiyaları, suniy intellekt sistemaları hámde islep shıqarıw kólemin ósiriw arqalı zamanagóy gavar aviatsiyanı arzanlastırıwdan ibarat.

Tolıǵıraq →
Kosmosdan okeanga, okeandan Texasga: Starship qariyb uch oyda uyiga qaytdi
Texnologiya 👁 30 📅 16.10.2026

Kosmastan okeang’a, okeannan Texasqa: Starship jaqın ush ayda úyine qayttı

SpaceX kompaniyasının Ship 40 kemesi suborbital ushıw hám okean boylap uzaq sapardan keyin Texasdag’ı Starbase kosmodromına tabıslı qaytarıldı. Bul apparat ushıwda keyin bazag’ı alıp kelingen birinshi Starship bolıp tabıladı. Bul injenerlerge atmosferag’ı qayta kiriw waqtında awır júklamalardı basınan keshirgen konstrukciyanı tikkeley úyreniwge imkaniyat jaratadı. Ha’zirgi waqıtta SpaceX Ship 40 kemesini g’alabag’a ja’riyaladı. Apparat ha’zir Megabay angari ishinde tik jag’dayda ornatılg’an bolıp, onı qasında ushıwlg’a tayarlanatıp atıog’an tag’ı úsh ja’n’a Starship kemesi tur. Bul kompaniyanıg’ o’z bag’darlamasın jedel súr’atler menen dawam etirip atırg’anın ko’rsetedi. Esletip o’temiz, Ship 40 raketalar sistemasınıg’ 13-sinaw ushıwı sheg’erinde 24-iyul ku’ni ushg’an edi. Bul suborbital ushıw Hind okeanına basqarılatug’ın qonıw menen juwmaqlandı. Apparat konstrukciyasınıg’ úlken bo’limi saqlanıp, suw betinde turdı. Bunnan keyin SpaceX qániygeleri onı bazag’a qaytarıw ushın quramalı operaciyanı sholkemlestirdi. Uzunlıg’ı 52 metr bolg’an kemanı notinch ten’izde 24 ku’n dawamında shatag’a alıp bardı. Sapar sharayatı sonshalıq qıyın bolg’anlıqtan, Ilon Maskti da operaciyanıg’ tabıslı juwmaqlanıwına g’úman bildirgen edi. Avgust ayında Ship 40 Avstraliyag’a qaraslı atraw janına jetkerildi. Ol jerdegi sokin suwlarda injenerler apparattı ko’zden keshirip, onıg’ asqı bo’limindegi ıssılıqtan qorg’aw qabatınan úlgiler aldı. Keyin Starship úlken jartı cho’kuvshi Forte transport kemasina júklendi. Kema 7-oktabr ku’ni Texasdag’ı Braunsvill portına jetip keldi hám Ship 40 qurulıq arqalı Starbase kompleksine alıp barılıp, angarge jaylastırıldı. Endi injenerler kemani batafsil tekserip, ushıw hám atmosferag’a qayta kiriw onıg’ konstrukciyası ha’m ıssılıqtan qorg’aw qabatına qanday ta’sir ko’rsetkenin úyrenpekte. Alıng'an mag'lıwmatlar Starship sistemasın ja'na da jetilistiriwde qollanıladı.

Tolıǵıraq →
Aerodromsiz uchadi va 10 soatdan ortiq havoda qoladi: AQShda yangi harbiy dron taqdim etildi
Texnologiya 👁 35 📅 15.10.2026

Aerodromsiz ushadi hám 10 saatten artıq hawada qaladı: AQShda jańa áskeriy dron usınıldı

AQShdıń Ideal Aerosmith kompaniyası razvedka, baqlaw hám bir márteklik соqtırıwlar ushın mólsherlengen Troublemaker atlı jańa áskeriy dronnıń tanystırıwın ótkerdi. Islep shıǵarıwshınıń maǵlıwmatlarına kóre, bul ushıp júratuǵın apparat 10 saatten artıq waqıt dawamında hawada úziliksiz qala aladı. Sonday-aq, ol 1380 kilometrden aslam aralıqtı basıp ótiw hám 14 kilogrammǵa shekem paydallı júkti kóterip háreketleniw múmkinshiligine iye. Breaking Defense basılımınıń jazıwına qaraǵanda, orta aralıqqa mólsherlengen bul dron dástúriy aerodromlar hám rawajlanǵan jer ústi infrastrukturasısız da tolıq qollanıwǵa mólsherlengen. Apparat catapulta yamasa júk avtomobiline ornatılgan mobil qurılmalardan ushırıladı. Qońıw waqtında ádattegi ushıw-qońıw jolaǵınıń ornına arnayın tayanısh konstrukciyası paydalanıladı. Troublemaker dronınıń tiykarǵı waziypalarına razvedka ótkeriw, áhmiyetli maǵlıwmatlardı jıynaw, qarsılastıń hawa hújiminen qorǵanıw quralların aljastırıwshı jalǵan nishan retinde xızmet etiw hám bir márteklik soqqı beriw kiredi. Eger gúres waziypası apparattıń joq etiliwi menen juwmaqlanbasa, onı qaytarıp alıp, qayta paydalanıw múmkinshiligi de bar. Kompaniya aynısıl jaǵdaydı hám únemlilikti joybardaǵı tiykarıq artyqmashılıqlardıń biri retinde atap óterde. Qayta paydalanıw múmkinshiligi ulıwma qárejetlerdi kemeytiw múmkin, biraq ámeldegi únemlilik dárejesi tikkeley dronnıń bahasına, onı tiklewge ketetuǵın qarjıǵa hám qaytalama ushıw shártlerine baylanıslı boladı. Ideal Aerosmith qániygeleri Troublemaker dronın zamanagóy dronlar toparı quramında da tabıslı qollanıw múmkinligin bildirdi. Biraq apparatlardıń ǵárezsiz háreketleniw dárejesi, ózara maǵlım almasıw sisteması hám GPS siqnalları islemegen yamasa radioelektron kesegewler bar sháratdegi basqarıw turaqlılıǵı boyınsha texnikalıq tegislikler ele ashıp kórsetilmegen. házirgi waqıtta kishi seriyalı islep shıǵarıw procesi jolǵa qoyılǵan bolıp, kompaniya maǵlıwmatına kóre, házirge shekem jmi 26 Troublemaker dronı islep shıǵarılǵan. Házirgi waqıtta háptege shama menen eki dron tayarlanmaqta. Islep shıǵarıwshı wákilleriniń atap ótiwinshe, talap keskin asqan jaǵdayda, bar infrastrukturanı keńeytiw arqalı bul kórsetkishti háptege 20 danaǵa shekem jetiw múmkinshiligi bar. Álbette, bul rásmiy tastıyıqlanǵan buyırtpalar emes, al kárxananıń ehtimoliy islep shıǵarıw quwatı bolıp tabıladı.

Tolıǵıraq →
Ilon Mask Starshield boyicha yakuniy qaror AQSH prezidentiga bog‘liqligini bildirdi
Texnologiya 👁 24 📅 15.10.2026

Ilon Mask Starshield boyinsha juwmaqlar qarar AQSH prezidentine baylanisli ekenin bildirdi

Ilon Mask Ukraina paydalanawatın Starshield sattellit sistemasında tezlik hám paydalanıw sheklewlerin SpaceX emes, AQSH áskerleri belgilewin málim etti. Onıń sózlerine qaraǵanda, bul sistema boyınsha juwmaqlar qarar AQSH prezidenti wakolatına kiredisi. Bul bayanat Ukraina dronlarınıń sattellit baylanısında úzilisler gúzetilgeni haqqında xabarlar fonında jariyalandı. DW xabarına qaraǵanda, Mask 14-oktabr kúni Starshield sistemaları AQSH húkimetine tiyisli hám onıń qadaǵalastı astında ekenin atap ótken. Soni menen birge, ol Starlink SpaceX’tiń kommerciyalıq xızmeti ekenin, onnan puqaralıq yamasa qorǵanıw waziypalarında paydalanıw múmkinligini, biraq hújimshiler áskeriy operaciyalar ushın mólsherlenbegenin bildirdi. Masktıń bayanatı Ukrainanıń burınǵı qorǵanıw ministri Mixail Fedorovtıń dronlar hám Starlink tarmaǵı arasındaǵı baylanıs basqıshpa-basqısh tiklenip atratuǵını haqqında pikirine juwap retinde shıqtı. Bunnan aldın Ukraina áskerleri hám rásmiyleri SpaceX frontta isletilip atratqan Starlink terminalları háreketin eskertpesten sheklegenin málim etken edi. Fedorovtıń burınǵı máslahátshisi Sergey Sternenkonıń atap ótiwinshe, 14-oktabrge óter kezesi dron tezligi saatına 60–70 kilometrge jetkende Starlink interneti islewsiz qalǵan. Aldın bul shegara saatına 160 kilometr bolǵan. Onıń maǵlıwmatlarına qaraǵanda, sheklewler birinshi náwbette Starshield tarmaǵına tiyisli bolǵan. Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy Rossiya dronların, sonday-aq reaktiv dronlardı urıp tüsiriwshi tutıwshı dronlardıń tabıslı islewi kóp jaǵdayda Starlink baylanısına baylanıslı ekenin atap ótken. Rossiyanıń Ukrainaga keń kólemli basqını baslanǵanınan berli bul sattellit interneti Ukraina armiyasınıń fronttaǵı tiyisli baylanıs qurallarınan birine aylandı. Starshield háreketindegi sheklewler Kiyev hám AQSH administraciyası qatnaslarındagı taranglik dáwirine tuwrı keldi. Aldınroq Donald Tramp Ukraina Aq úydiń sorawlarına qaramay, Rossiyadagı neftti qayta islew zavodlarına soqqı beriwde dawam etirip atratqanın sınǵa alǵan edi. Ol Ukrainada jańa prezidentlik saylawların ótkeriw zarurligin de tilge alǵan.

Tolıǵıraq →
Xitoyda atom energiyasini uzatuvchi ulkan elektr tarmog i ishga tushdi
Texnologiya 👁 29 📅 14.10.2026

Qytajda atom energiyasın uzatıwshı ulken elektr tarmaǵı iske túsirildi

Qytajda Yantay hám Veyxay ota joqarı kerneyli ózgeriwshı tok elektr uzatıw liniyası tolıq paydalanısqa tapsırıldı. Mámleketlik elektr tarmaqları korporaciyasına kóre, bul atom elektr stanciyalarında islep shıǵarılǵan energiya jalǵanǵan dúnyadagı birinshi sol sıyaqlı tarmaq esaplanadı. Naked Science xabarında atap ótilisinshe, jańa liniya Shandun provinsiyasınıń Yantay hám Veyxay aymaqlarında islep shıǵarılatuǵın elektr energiyasın basqa aymaqlarǵa jetkizip beriwge mólsherlengen. Liniyanıń bir zanjir esabındaǵı ekvivalent uzınlıǵı 1197 kilometrdi quraydı. Joybar sheńberinde 1000 kilovolt kerneyli jańa tarqatıw podstanciyası qurılıp, bar bolǵan podstanciyalar keńeytildi. Sonday-aq, 2124 elektr uzatıw tiregi ornatıldı. Olardıń tiykarǵı bólegi tawlı hám tegislik aymaqlarǵa tuwrı keledi. Shandun Qytaydıń eń kóp energiya tutınıwshı provinsiyalarınıń biri bolıp tabıladı. 2026-jıl sentyabr ayı juwmaǵına kóre, bul jerde qazılma otyn paydalanbaytuǵın energetika obiektleriniń quwatı 147 million kilovattqa jetti. Yantay hám Veyxay yarımorolında Shandun atom energetikasınıń úlken bólegi jıynalǵan. Aymaq elektr energiyasın tiykarınan sırtqan qabıl etiwshi regionnan onı basqa jerlerge jetkizip beriwshi iri orayǵa aylanıp barmaqta. Jańa liniya bar tarmaqqa jalǵanıp, segiz sanına uqsas eki halqadan ibarat sisteme payda etti. Bul Qytaydaǵı bunday dúziliske iye birinshi regionallıq ota joqarı kerneyli tarmaq bolıp tabıladı. Joybar tawlı aymaq hám teńiz akvatoriyası arqalı qurılǵan birinshi ota joqarı kerneyli liniya ekenligi menen ajralıp turadı. Belsenli qurılıs dáwiri 12 aydı qurap, qısqa múddette tamamlandı.

Tolıǵıraq →