Jamiyat
Balalarǵa qarıs etiletuǵın jinayatlar ushın juwapkershilik kúsheytildi
Balalardıń máplerleri hám huqıqlarınıń támiyinleniwi Ózbekstan mámleketlik siyasatında áhmiyetli orın tutadı. Biraq turmısta balalarǵa zıyan jetkeretuǵın, azap beretuǵın shaxslar ushırasıp turǵanlıqtan, balalardı, ásirese zorlıq-zobıldıń qurbanı bolǵan balalardı qorǵaw sisteması jáne de jetilistirildi. Usı maqsetke qaratılǵan nızam menen tiyisli nızam hújjetlerine balalarǵa qarıs zorlıq, sonıń ishinde jınıslıq zorlıq hám balanıń ólimine sebep bolǵan jınayatlı qılıqlar ushın juwapkershilikti kúsheytiriw hám jańa májbúrev sharaların belgilew názerde tutıldı.
Jáhán ekonomiyası hám diplomatiya universiteti docenti Zarina Isroilovanıń atap ótiwinshe, 2026-jıl 15-oktyabrde kúshke kirgen bul nızam 2026-2030-jıllarǵa mólsherlengen Balalardı zorlıqtıń bárliq túrlerinen qorǵaw strategiyası tiykarında qabıl etildi. Bul hújjet jámiyetti qattı qáweterge salıp kelgen balalardıń jınıslıq qol tigilmeytuǵınlıǵına hújim qılıw jaǵdaylarınıń aldın alıwda óz waqtında qabıl etilgen áhmiyetli qádem boldı.
Nızam menen Jınayat, Jınayat-protsessual, Hákimshilik juwapkershilik tuwrısındaǵı, Jınayat-atqarıw, Miynet kodekslerine hám bir qatar tarawlıq nızam hújjetlerine áhmiyetli ózgeris hám qosımshalar kirgizildi. Atap aytqanda, 14 jasqa tolmamaǵan shaxstıń namusına tiyiw hám oǵan qarıs jınıslıq zárúrlikti zorlıq isletip, ǵayritabiy usılda qanaatlandırǵanlık ushın 25 jılǵa shekem yamasa ómirlik azatlıqtan ayırıw jazası engizildi.
Sonday-aq, usı kategoriyadaǵı jinayatlar boyınsha juwapkershilikke tartıw hám húkimti atqarıw múddeti ótip ketkenligi qollanılmawı belgilenip, balanıń ólimine sebep bolǵan qasaqana jınayat etken shaxsqa shártli húkim qılıw hám múddetinen aldın shártli azat etiw qatań qadaǵan etildi.
Jınayat-protsessual kodeksine jas óspirimler ushın qosımsha protsessual kepilliklerdi belgilewge tiyisli normalar kirgizildi. Máselen, jas óspirimlerge qarıs zorlıq penen baylanıslı isler boyınsha qáwenderlik hám qamxorlıq uyımları wákilleriniń qatnası támiyinlenedi hám nızamlı wákillerdiń qatnasıwına ruqsat beriledi.
Hákimshilik juwapkershilik tuwrısındaǵı kodeksde balalardı tárbiyalaw minnetlerin atqarmaw, olardı tárbiyalaw hám oqıtıw procesinde zorlıq isletkenlik ushın juwapkershilik kúsheytildi. Anıqlanǵan huqubuzarlıqlar haqqında maǵlıwmat bermew, Balalar máseleri boyınsha komissiyalar qararların atqarmaw ushın da juwapkershilik belgilendi.
Nızam hújjetlerine kirgizilgen qosımshalarǵa muwapıq, balaǵa qarıs zorlıq etken xızmetker menen miynet shártnamasın birotala biykar etiwdiń qosımsha tiykarları belgilendi. Sonday-aq, zorlıqtan jábir kórgen yamasa guwá bolǵan balalardıń mámleket esabınan yuridikalıq járdem menen támiyinleniwi nızamlı túrde kepillik etildi.
Bul nızam tálim, densawlıqtı saqlaw, xalıqtı sociallıq qorǵaw tarawlarındaǵı shaxstıń juwapkershiligin keskin arttırdı. Ol balalarǵa qaratılǵan huqubuzarlıq hám jinayatlardıń barwaqt aldın alıwǵa, jazasızlıqtıń bolmawın támiyinlewge hám balalardıń huqıqların isenimli qorǵawǵa xızmet etedi.
Ulashish